Kasko Neyi Karşılar? Kasko Teminatları Nelerdir?

Öne Çıkan Noktalar

• Kasko, aracındaki hasarı; trafik sigortası ise karşı tarafın zararını karşılar.
• Temel kasko teminatları: çarpma, devrilme, kötü niyet, yanma, çalınma.
• Doğal afet, cam kırılması, ikame araç gibi riskler ek sözleşmeyle güvence altına alınabilir.
• Kasko yalnızca Türkiye’de geçerlidir; yurtdışı için ek kloz gerekir.
• Kapsamı netleştiren en kritik belgeler: teminat listesi, özel şartlar, muafiyetler.

Kasko sigortası, aracını koruyan bir güvencedir. Zorunlu trafik sigortası karşı tarafa verdiğin zararları öderken, kasko senin aracında oluşan hasarları karşılar. Yani kaza, yanma, çalınma gibi beklenmedik durumlarda aracın zarar görürse, poliçende belirtilen teminatlar devreye girer.

Bu yazıda kasko sigortasının hangi durumları kapsadığını, hangi ek teminatlarla genişletilebildiğini ve hangi hallerde ödeme yapılmadığını anlatacağız.

Kasko Neyi Karşılar?

Kasko sigortası, “Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları”na göre aracında meydana gelen ani ve beklenmedik maddi zararları karşılar. Temel kapsam şunlardır:^[1]

• Çarpma veya çarpışma
• Aracın devrilme, düşme, yuvarlanma gibi ani ve harici etkilerle zarar görmesi
• Üçüncü kişilerin kötü niyetli veya muzip hareketleri
• Yanma
• Çalınma veya çalınmaya teşebbüs

Bu teminatlar, olayın poliçedeki şartlara uygun şekilde gerçekleşmesi ve kusur olsa bile kasıt bulunmaması koşuluyla devreye girer.

Sigorta konusu sadece aracın ana gövdesi değil, aynı zamanda standart ekipmanlarıdır. Fabrika çıkışlı donanımlar genelde otomatik olarak teminata dahildir. Sonradan eklediğin aksesuarlar (örneğin multimedya sistemi, jant, body kit, çeki demiri, lpg) ise poliçede marka–model veya bedeliyle açıkça yazılıysa teminat altına alınır; aksi halde hırsızlık ya da hasar halinde ödeme kapsam dışı kalabilir. Kapsamın sınırları; poliçedeki teminat listesi, özel şartlar ve varsa muafiyetlerle netleşir.

Şirketler bu temel çerçeveyi ürün tasarımlarıyla farklılaştırır: bazıları yalnızca ana risklerin bir kısmını kapsayan “dar” yapıda, bazıları sadece ana teminatları kapsayan “standart” kasko yapısında, bazıları ana teminatlara ek teminatlar ekleyerek “genişletilmiş” veya tüm risklere teminat vererek “tam” koruma sunar. Doğal afetler (deprem, sel, dolu), cam, ikame araç gibi unsurlar çoğu zaman ek sözleşmeyle eklenir.

Kasko nedir yazımızı okuyarak, kasko ile ilgili detaylı bilgi edinebilirsin.

Ürün İsimleri ve Kapsam Genişliği

Piyasada kasko ürünleri genellikle dört başlık altında bulunabilir. Bunlar;

• Dar Kasko: Temel teminatların sınırlı biçimde yer aldığı paket.
• Standart Kasko: Genel Şartlar’daki beş ana riski kapsayan paket.
• Genişletilmiş Kasko: Standart teminatlara ek bazı eklemeler içerebilen paket.
• Tam Kasko: En geniş kapsamlı paket; ancak detaylar poliçeden poliçeye değişebilir.

Bu başlıklar genel olarak kapsamı ifade eder. Aynı ürün adı farklı şirketlerde farklı içeriklere sahip olabilir; bu yüzden teminat listesi, özel şartlar ve muafiyetleri yan yana kontrol ederek karar vermen iyi olacaktır.

Ana Teminatlar

Kasko sigortası, poliçede yazılı koşullar çerçevesinde aracında oluşan ani ve beklenmedik maddi zararları karşılar. Aşağıda beş ana teminatı, sade örneklerle ve kapsam sınırlarıyla bulabilirsin. Detaylar şirketlerin özel şartlarına göre değişebilir; bu yüzden poliçendeki teminat listesi belirleyicidir.

Çarpma–Çarpışma

Aracın başka bir araçla çarpışması, hareket halinde veya park hâlindeyken sabit ya da hareketli bir cisme temas ederek zarar görmesi bu kapsama girer. Kapının sürtmeleri, dar alanda manevrada tamponun hasar görmesi, bariyere veya başka bir araca çarpma gibi durumlar tipik örnektir.

Hasar onarımı poliçedeki prensiplere göre (ör. onarım/muadil parça tercihleri) yapılır; tamir ekonomik değilse “tam hasar (pert)” değerlendirmesi rayiç değer (hasar günündeki piyasa değeri) esas alınarak yapılır.

Ani ve Harici Etki (devrilme, düşme, yuvarlanma vb.)

Aracın devrilmesi, takla atması, yüksekten düşmesi veya benzeri dış ve ani etkilerle zarar görmesi bu başlıkta ele alınır. Örneğin kaygan zeminde kontrol kaybıyla yoldan çıkarak şarampole yuvarlanma bu kapsamdadır.

Olayın ani ve beklenmedik olması esastır; kullanım hatasının ötesinde kasıt tespit edilirse teminat devreye girmez.

Kötü Niyetli/Muzip Hareketler

Üçüncü kişilerin araca bilerek zarar vermesi (vandalizm) bu teminata girer. Kasti olarak çizilmesi, aynaların kırılması, lastiklerin kesilmesi gibi kasıtlı fiiller örnek gösterilebilir.

Bu tür olaylarda, şirketler genellikle olayın doğrulanması için tutanak/rapor talep edebilir (ör. kolluk kuvveti başvurusu). Aksesuar veya sonradan eklenen parçalarda teminat, poliçede yazılı olmasına bağlıdır.

Yanma

Aracın yangın sonucu zarar görmesi, yangına bağlı duman/ısı etkileri ve söndürme sırasında oluşan hasarlar bu kapsamda değerlendirilir. Motor bölmesindeki elektrik kaynaklı yangınlar da bu başlıkta ele alınabilir.

Yangının kasti çıkarılması, genel olarak teminat dışıdır. Onarım mümkün değilse, tam hasar prosedürü rayiç değer üzerinden işlem yapılır.

Çalınma veya Çalınmaya Teşebbüs

Aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs sırasında oluşan hasarlar (ör. kapı kilidi/sigorta aksamı zararları) bu teminata dahildir. Aracın bulunamaması hâlinde tazminat, poliçe koşulları ve mevzuat çerçevesinde rayiç değer esas alınarak ödenir.

Anahtarın kaybedilmesi/kaybolması gibi durumlar standart kapsamda yer almayabilir; çoğu şirkette bu risk, “anahtar kaybı–kilit değişimi” gibi ek sözleşme ile teminat altına alınır.

Coğrafi Sınır ve Yurtdışı Kullanım

Kasko sigortasının coğrafi sınırı (teminatın geçerli olduğu bölge) temel olarak Türkiye’dir. Yani poliçen, aksi yazmıyorsa yalnızca Türkiye sınırları içinde meydana gelen hasarları karşılar. Bu çerçeve, “Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları”nda açıkça belirtilir.

Yurtdışı kullanımı kapsamak için poliçeye ek sözleşme (coğrafi genişletme/yurtdışı kasko) gerekir. Bu ek, hangi ülkelerde ve ne kadar süreyle geçerli olacağını, varsa özel muafiyet (hasarın bir kısmının sigortalıda kalması) ve limitleri yazar. “Yeşilkart”ın (uluslararası zorunlu trafik sigortası belgesi – greencard) yalnızca karşı tarafa verilen zararları kapsadığını; kasko teminatı sağlamadığını unutmamalısın.

Yurtdışına çıkmadan önce poliçede bu ek teminatın yer aldığını, yer almıyorsa yurtdışına çıkmadan önce zeyilname ile poliçene ekletmeni, asistans/çekici hizmetlerinin sınır ötesinde nasıl işlediğini ve hasar halinde istenecek belgeleri (yerel kaza tespit tutanağı, polis/jandarma raporu vb.) kontrol et. Aksi halde, Türkiye dışında meydana gelen zararlar kasko kapsamında sayılamaz.

Ek Sözleşme ile Dahil Edilebilen Teminatlar

Temel kasko teminatlarına ek olarak bazı riskler, poliçeye ek teminat (kloz) ile dahil edilebilir. Bu ekler; hangi olayların kapsama gireceğini, azami limiti ve varsa muafiyeti (hasarın belirli kısmının sende kalması) yazar. İçerik şirketten şirkete değişir; karar verirken ihtiyaçlarına ve bulunduğun bölgedeki risklere odaklanmalısın.

Hasar odaklı ek teminatlara örnekler:

• Doğal afetler: deprem, sel/su baskını, dolu, fırtına, yıldırım, heyelan.
• Terör; grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketleri.
• Cam kırılması (limitli/limitsiz cam teminatı ve/veya “mini onarım” kapsamı).
• Kemirgen ve hayvan zararları; park halinde kuş/taş düşmesi gibi özel haller.
• Kişisel eşyaların araçtayken çalınması veya hasarı (belirli tür ve limitlerle).

Hizmet/masraf odaklı ek teminatlara örnekler:

• Anahtarın çalınması/kaybı ve kilit değişimi.
• İkame araç ve araç mahrumiyeti (kullanım kaybı için günlük ödeme).
• Asistans genişletmeleri: çekici–kurtarma, lastik/akü yol yardımı, konaklama/ulaşım desteği.
• Hasarsızlık indirimi koruma ve anlaşmalı servis/“orijinal parça” tercihlerine yönelik klozlar.

Bu eklerin her birinin limit, istisna ve belge şartları farklıdır. Bu yazıdaki liste, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları çerçevesindedir; uygulamada sigorta şirketleri ürün paketlerinde bu eklerden bazılarını standart olarak sunabilir. Örneğin, doğal afetler teminatı kimi dar kasko paketlerinde dahi yer alabilir. Bu nedenle poliçe düzenlerken her bir ekin varlığını, limitini ve muafiyetini yazılı olarak kontrol etmelisin; aksi halde hasarda beklediğin karşılığı alamayabilirsin.

Kasko Neleri Karşılamaz?

Kasko sigortası ani ve beklenmedik olayları karşılar; ancak Genel Şartlar^[1] bazı durumları açıkça kapsam dışı bırakır. Aşağıdaki başlıklar en sık karşılaşılan örneklerdir; şirketlerin özel şartları ve ek sözleşmeleri farklılık gösterebilir.

• Savaş, iç karışıklık ve benzeri toplumsal olaylar ile nükleer–radyasyon kaynaklı zararlar.
• Kasıtlı fiiller: Sigortalının/sürücünün araca bilerek zarar vermesi.
• Ehliyetsiz, alkollü veya uyuşturucu etkisi altında kullanım sonucu doğan zararlar.
• Yarış, hız denemesi ve buna hazırlık niteliğindeki kullanımlar.
• Mekanik/elektrik arızalar, aşınma–yıpranma–pas gibi zamanla oluşan bozulmaların bizzat kendisi. (Ancak bu arızanın sebep olduğu yangın gibi “kasko teminatına giren” bir olay meydana gelirse, o olay kapsamında değerlendirme yapılabilir.)
• Taşınan yük veya eşyanın kendi hasarı; kasko teminatı esasen aracın kendisini kapsar.
• Kullanım amacı ve taşıma kurallarına aykırı (aşırı yük, hatalı istif vb.) haller nedeniyle oluşan zararlar.
• Özel ekipman/aksesuar olup poliçede yazılı olmayan parçaların çalınması veya hasarı.
  

Bazı riskler, Genel Şartlar’da kapsam dışı sayılır ancak ek sözleşme ile teminata alınabilir (ör. terör, grev–lokavt, doğal afetler, kişisel eşyalar). Bu nedenle poliçeni düzenlerken hem “teminat dışı haller” bölümünü hem de varsa ek klozları birlikte kontrol etmen, beklenmedik bir boşluk kalmaması için kritik öneme sahiptir.

Muafiyetler ve Özel Şartlar

Muafiyetler

Muafiyet, hasarın belirli bir kısmının sigortalıda bırakılmasıdır. Tutar veya yüzdesel (% rayiç değer/hasar bedeli) olabilir. İki ana tür öne çıkar: tenzili muafiyet (hasarın muafiyeti aşan kısmı ödenir) ve entegral muafiyet (hasar muafiyetin altında kalırsa ödeme yapılmaz). Muafiyet, poliçe primi düşürmeye yarar; ancak her hasarda cebinden çıkacak tutarı artırır. Uygulanabilmesi için poliçede açıkça yazılı olması gerekir.

Muafiyetler çoğu zaman teminat bazında tanımlanır: örneğin cam kırılması, doğal afet, anahtar–kilit değişimi veya araç mahrumiyeti için ayrı muafiyet/limit görebilirsin. Metindeki ifadeye dikkat et: “hasar başına”, “olay başına”, “yıllık toplam” gibi kalıplar ödeme hesabını değiştirir. Ayrıca muafiyet ile limit (azami ödeme tutarı) farklı kavramlardır; bir teminat hem muafiyetli hem limitli olabilir.

Özel Şartlar

Özel şartlar, Genel Şartlar çerçevesini daraltan-genişleten veya netleştiren hükümlerden oluşur. Sürücü/kullanım kısıtları (yalnızca belirtilen sürücüler, hususi/ticari kullanım), coğrafi sınır, aksesuar listesi, onarım yeri (anlaşmalı servis), parça türü (orijinal/eşdeğer/yenileme), ikame araç koşulları ve çekme–kurtarma limitleri burada yazılır. Bazı poliçelerde “cam teminatı limitsiz”, “mini onarım yılda X adet”, “anahtar kaybı dâhil” gibi net ifadelerle kapsam ve belge şartları gösterilir.

Pratik öneri: Poliçeyi teslim alırken teminat listesi + limit/muafiyet tablosu + özel şartlar üçlüsünü birlikte kontrol et. Özellikle muafiyet tutarını, olay başına mı yıllık mı uygulandığını, onarım/servis tercihini ve coğrafi sınırı netleştir; böylece hasar anında sürprizle karşılaşmazsın.

Hasar Olduğunda Kapsamın Nasıl Uygulanır?

Hasar olduğunda önce sigorta şirketine ihbar yaparsın; şirket olayın poliçedeki teminatlara göre kapsam dahilinde olup olmadığını kontrol eder ve gerekirse eksper (bağımsız hasar tespit uzmanı) atar. İstenen belgeler (kaza tespit tutanağı, fotoğraf, alkol raporu vb.) şirket yönergelerinde yazar veya hasar ihbarıyla birlikte sana bildirilir. Değerlendirme sonunda teminat, limit ve varsa muafiyet uygulanarak dosya sonuçlandırılır.

Hasar kısmi ise onarım yoluna gidilir; işlemler poliçedeki onarım yeri  ve parça türü  prensiplerine göre yapılır. Onarım ekonomik değilse veya güvenli sürüş mümkün olmayacaksa “tam hasar (pert)” hükümleri devreye girer ve tazminat, rayiç değer  esas alınarak hesaplanır. Pertte enkaz/hurda süreci ve mülkiyetin akıbeti, poliçe hükümleri ve mevzuata göre yönetilir.

Çekme–kurtarma, nakil ve ikame araç gibi masraflar, poliçende varsa ilgili teminat ve limitler dahilinde karşılanır. Çalınma halinde resmi makamlara başvuru zorunludur; araç bulunamazsa, gerekli yasal süreç ve belge şartları tamamlandığında rayiç değer üzerinden ödeme yapılır. Özetle: ihbar–belge–ekspertiz–tazminat akışı işler; her adımın çerçevesini poliçendeki teminat listesi, özel şartlar ve muafiyetler belirler.

Trafik Sigortası ile Kasko Kapsamı

Aşağıdaki tabloda kısa bir karşılaştırma bulabilirsin. Detaylı bilgi için kasko ile trafik sigortası arasındaki farkı incelediğimiz yazımıza göz atabilirsin.

Kaynakça

[1]: Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları – SEDDK